Niezbędnik każdego chłopaka

Dojrzewanie ma na celu przygotowanie twojego ciała do spłodzenia dzieci. Oczywiście w tej sprawie sam dokonasz wyboru, ale ciało przygotowuje się i tak – na wszelki wypadek.

Gdy planujemy dziecko, gdy się o nie staramy, gdy już jest w brzuchu i gdy jest noworodkiem, a potem niemowlakiem, to szukamy informacji, by sobie pomóc. Dowiadujemy się, pytamy, czytamy książki. To dla nas nowe tematy, czujemy się w nich niepewnie i potrzebujemy wsparcia. A co potem, gdy dzieci dorastają i to one nie rozumieją, co się z nimi dzieje?

Oczywiście, najważniejsza jest rozmowa; wsparcie rodzica albo innej dorosłej osoby. Wsparcie rówieśników także, tyle że oni przechodzą przez to samo co nasze dziecko i sami niekoniecznie będą potrafili mu pomóc. Tymczasem natura ich nie oszczędza. Zmieniają się, w ich ciałach i umysłach rozpoczyna się totalna rewolucja, a oni są w tym pogubieni. Jak więc możemy im dodatkowo pomóc? Wiem, że znacie odpowiedź!

„Niezbędnik każdego chłopaka” to książka dla chłopców, którzy są tuż przed okresem dorastania i tych, którzy właśnie go przechodzą. Przygotowuje na to, co się będzie działo i wspiera w tym, przez co dziecko właśnie przechodzi. Robi to delikatnie, z szacunkiem i zrozumieniem. I dlatego uważam, że jest niezwykle pomocna. Sprawdzone, przetestowane. Na razie na starszym synku, ale oczywiście będzie też czekała na młodszego.

Co znajdziemy w środku? Informacje o tym jak będzie się zmieniało ciało chłopca w kolejnych latach życia – wzrost, budowa, owłosienie, głos, zmiany w narządach płciowych, zmiany skórne. Wszystko opisane bardzo konkretnie, prosto i przystępnie. Nie ma tu miejsca na żadne zawstydzające teksty. Autor używa określeń medycznych, choć czasem zaznacza, że potocznie mówi się inaczej. I tak na przykład są jądra, ale czasem mówi się na niej jajka; jest moszna, ale czasem mówią na nią woreczek i jest też macica, choć często mówi na nią „łono matki” (co w tej książce robi damska część ciała? dowiecie się dalej).

W każdym temacie znajdziecie najistotniejsze informacje. Te które będą dla chłopców interesujące lub martwiące. Rozwieją ich wątpliwości, uspokoją, podniosą na duchu. To jasne, że na każdy z tych tematów można powiedzieć więcej, ale to, co znajdziecie tutaj jest zupełnie wystarczające dla chłopca, który wchodzi w wiek dorastania z wieloma obawami.

Oprócz zmian widocznych na zewnątrz jest także dużo informacji o zmianach hormonalnych, które wpływają na emocje, problemy z ich kontrolowaniem i huśtawki nastrojów. Autor podkreśla, że w społeczeństwie często oczekuje się od chłopców, że będą twardzi i dzielnie wszystko zniosą, gdy tymczasem oni potrzebują wsparcia. Muszą mieć bezpieczną przestrzeń, w której będą mogli porozmawiać o swoich lękach, kłopotach z przeżywanymi emocjami. Dlatego autor proponuje różne rozwiązania, z których dziecko może skorzystać, jeśli nie ma w domu wsparcia ze strony najbliższych.

Dorastanie to nie tylko zmiany, które dzieją się same, ale też zmiana całego stylu życia. Dlatego mamy tutaj rozdziały o zdrowym odżywianiu, ruchu oraz higienie osobistej wraz z wyjaśnieniem, dlaczego są takie ważne.

Niezwykle istotne jest podkreślenie intymności i prywatności. Autor zwrócił uwagę na to, że gdy ktoś chce się przebierać w samotności, zachować prywatność, nie chce pokazywać innym swojego ciała, to mówimy, że „się wstydzi”. Jest to jednak mylące, bo nie chodzi o to, by się czegoś wstydzić, lecz o to, że każdy z nas ma prawo do stawiania granic w zakresie własnej cielesności. Jest to także podkreślone informacjami o tym, że nikt nie ma prawa namawiać dziecka (ani nastolatka, ani osoby dorosłej) czy żądać od niego, by pokazywało swoje części ciała lub zmuszać, by oglądało czy dotykało czyjeś narządy płciowe.

Czy jest rozdział o seksie? Jest! I jest naprawdę napisany bardzo dobrze. Prościej i konkretniej się już nie da. Rzeczowo, z wyczuciem, ale bez owijania w bawełnę. Seks jest przedstawiony jako sposób na prokreację, ale także na wzajemne okazywanie uczuć. Dlatego znajdziecie tutaj informację o tym, że można uprawiać seks dla przyjemności i co to jest antykoncepcja. Zaznaczono, że te informacje warto znać jeśli (!) młody czytelnik zdecyduje się w przyszłości na posiadanie dzieci. Podkreślam to, bo być może jesteście przeciwni takiemu podejściu – wtedy wybierzcie inną książkę.

Penis, wzwód, moszna, napletek, jądra, nasienie to terminy, które pojawiają się w książce wielokrotnie. Czytelnik dostaje najważniejsze fakty – zawsze z informacją o tym, że ciało i jego rozwój są sprawą indywidualną i mogą wyglądać u każdego inaczej. Są także rysunki, więc chłopiec może się przekonać, że narządy płciowe mogą wyglądać bardzo różnie i wszystko jest z nimi w porządku; nie ma żadnej normy wzorcowej.

Szczególnie istotny jest rozdział o niekontrolowanych erekcjach i polucjach nocnych, bo wiąże się zarówno z ciałem, jak i emocjami. Chłopiec dostaje informacje o tym, co je wywołuje i jak to ogarnąć. Nie ma powodu do wstydu, jest to naturalny proces. Dzięki temu rozdziałowi dziecko będzie przygotowane i nie wpadnie w panikę, gdy nadejdzie ten czas.

Teraz wracam do tej informacji o macicy. Pojawia się ona w rozdziale o poczęciu dziecka. Ale to nie jedyny wątek związany z kobiecym ciałem. Mamy tutaj rozdziały o dojrzewaniu dziewczyn, z których dowiemy się, co to jest okres, do czego służy tampon i podpaska, trochę o emocjach dziewczyn i ogólnych zmianach w ich ciele. Oczywiście te informacje są bardzo skrótowe, bo to jednak książka o rozwoju chłopców, ale bardzo podoba mi się to, że w ogóle się tutaj znalazły. Chłopcy mogą zobaczyć, że dziewczynki mają podobne problemy, a w dodatku dostają wskazówki na temat tego, jak dogadać się z dziewczynami, jak okazać im szacunek i zrozumienie.

W książce nieustannie przewijają się przypomnienia o tym, że wszyscy przechodzą przez okres dorastania i mierzą z tymi samymi problemami. Autor zaznacza w wielu miejscach, że dojrzewanie nie jest takie samo u każdej osoby; różne jego etapy przychodzą wcześniej lub później, mogą być mniej lub bardziej intensywne, ale dotyczą każdego. Ważne jest jednak, by nie porównywać się z innymi, nie martwić, że coś się w naszym ciele dzieje za szybko lub zbyt wolno. Wielokrotnie jest też podkreślone, że jeśli dziecko się czymś martwi zawsze może zapytać o to rodziców lub zasięgnąć porady lekarza.

Jeśli macie w domu dorastającego chłopca, to serdecznie polecam tę książkę. To zbiór najważniejszych informacji o dorastaniu chłopców. Zmiany w ciele, zmiany w zachowaniu, zmiany z sposobie życia i dbania o siebie. Praktyczne wskazówki i porady. Z szacunkiem, bez zawstydzania, z podkreśleniem indywidualności.

Phil Wilkinson, „Niezbędnik każdego chłopaka. Jak ogarnąć dojrzewanie”, ilustracje Sarah Horne, Wydawnictwo Debit, Katowice 2021.